Trong những năm gần đây, tuyển dụng lao động phổ thông đang trở thành một trong những bài toán nhân sự được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Đặc biệt tại các nhà máy, xưởng sản xuất và khu công nghiệp, nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông luôn ở mức cao nhưng nguồn ứng viên phù hợp lại có nhiều biến động.

Lao động phổ thông là lực lượng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất và vận hành của doanh nghiệp. Tùy theo ngành nghề, lao động phổ thông có thể đảm nhận nhiều công việc như sản xuất, lắp ráp, đóng gói, kiểm hàng, phân loại sản phẩm, vận hành máy móc đơn giản, kho vận và nhiều vị trí khác.

Khi thiếu lao động phổ thông, doanh nghiệp không chỉ gặp khó khăn trong việc bố trí nhân sự mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sản xuất, khả năng đáp ứng đơn hàng và chi phí vận hành.

Không ít doanh nghiệp đã triển khai nhiều hình thức tuyển dụng lao động phổ thông như đăng tin trên mạng xã hội, chạy quảng cáo, phát tờ rơi, treo băng rôn, tổ chức tuyển dụng trực tiếp hoặc nhờ người lao động giới thiệu người quen. Tuy nhiên, số lượng ứng viên vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Vậy vì sao doanh nghiệp ngày càng khó tuyển dụng lao động phổ thông? Đâu là những nguyên nhân chính và doanh nghiệp cần làm gì để giải quyết bài toán này?

1. Nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông ngày càng tăng

Một trong những nguyên nhân đầu tiên khiến doanh nghiệp khó tuyển dụng lao động phổ thông là nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực ngày càng lớn.

Sự phát triển của hoạt động sản xuất, thương mại, logistics, kho vận và công nghiệp khiến nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông liên tục tăng. Nhiều doanh nghiệp mở rộng nhà máy, tăng công suất, nhận thêm đơn hàng hoặc triển khai dây chuyền sản xuất mới nên cần bổ sung một lượng lớn lao động trong thời gian ngắn.

Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp sản xuất theo mùa vụ, nhu cầu lao động phổ thông có thể tăng đột biến trong một số thời điểm. Doanh nghiệp có thể cần tuyển vài chục, vài trăm hoặc thậm chí hàng nghìn lao động phổ thông để đáp ứng kế hoạch sản xuất.

Trong khi đó, nguồn lao động không phải lúc nào cũng tăng tương ứng với nhu cầu.

Điều này tạo ra sự cạnh tranh ngày càng lớn giữa các doanh nghiệp trong việc tìm kiếm lao động phổ thông. Một người lao động có thể tiếp cận nhiều thông tin tuyển dụng khác nhau và lựa chọn công việc phù hợp nhất với nhu cầu cá nhân.

Do đó, doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về sản phẩm và thị trường mà còn phải cạnh tranh để thu hút lao động phổ thông.

Nhu cầu nhân sự biến động theo mùa

Nhu cầu lao động phổ thông tại nhiều doanh nghiệp không cố định quanh năm. Có thời điểm doanh nghiệp hoạt động ổn định nhưng cũng có giai đoạn đơn hàng tăng mạnh và cần bổ sung nhân sự ngay lập tức.

Nếu doanh nghiệp chỉ bắt đầu tuyển dụng khi đã thiếu người, bộ phận nhân sự rất dễ rơi vào tình trạng bị động.

Đây là lý do doanh nghiệp cần chủ động xây dựng nguồn lao động phổ thông dự phòng thay vì chỉ tuyển người khi phát sinh nhu cầu.

2. Người lao động có nhiều lựa chọn việc làm hơn

Thị trường việc làm hiện nay đã thay đổi đáng kể. Người lao động có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin việc làm thông qua Facebook, TikTok, Zalo, các hội nhóm cộng đồng, website tuyển dụng và nhiều nền tảng trực tuyến khác.

Chỉ với một chiếc điện thoại, lao động phổ thông có thể tiếp cận hàng chục tin tuyển dụng mỗi ngày.

Điều này mang lại nhiều cơ hội cho người tìm việc nhưng đồng thời cũng khiến doanh nghiệp phải cạnh tranh gay gắt hơn.

Nếu một công việc có mức thu nhập chưa phù hợp, thời gian làm việc không thuận tiện hoặc địa điểm quá xa, lao động phổ thông có thể nhanh chóng bỏ qua và tìm kiếm một công việc khác.

Vì vậy, tin tuyển dụng lao động phổ thông hiện nay không thể chỉ đưa ra thông tin đơn giản như “cần tuyển công nhân” hoặc “tuyển lao động phổ thông”.

Doanh nghiệp cần cung cấp rõ ràng những thông tin mà người lao động quan tâm như:

• Mức lương và thu nhập dự kiến.
• Thời gian làm việc.
• Ca làm việc.
• Chính sách tăng ca.
• Phụ cấp.
• Thưởng.
• Chế độ bảo hiểm.
• Địa điểm làm việc.
• Môi trường làm việc.
• Điều kiện ứng tuyển.
• Cách thức nhận việc.

Thông tin càng minh bạch thì lao động phổ thông càng dễ đưa ra quyết định.

Lao động phổ thông ngày càng ưu tiên sự linh hoạt

Một bộ phận lao động phổ thông hiện nay có nhu cầu tìm kiếm công việc linh hoạt hơn. Đặc biệt là lao động trẻ, lao động thời vụ hoặc những người chỉ muốn làm việc trong một khoảng thời gian nhất định.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp sản xuất yêu cầu người lao động làm việc theo ca cố định, tuân thủ thời gian và nội quy nghiêm ngặt.

Sự khác biệt giữa nhu cầu của doanh nghiệp và mong muốn của người lao động cũng là một trong những nguyên nhân khiến quá trình tuyển dụng lao động phổ thông trở nên khó khăn.

3. Thu nhập và phúc lợi ảnh hưởng lớn đến quyết định của lao động phổ thông

Thu nhập luôn là yếu tố quan trọng khi lao động phổ thông lựa chọn công việc.

Tuy nhiên, người lao động ngày nay không chỉ quan tâm đến mức lương cơ bản mà còn quan tâm đến tổng thu nhập thực tế có thể nhận được mỗi tháng.

Các khoản như phụ cấp chuyên cần, phụ cấp đi lại, phụ cấp nhà ở, thưởng năng suất, thưởng lễ Tết và tiền tăng ca đều có thể ảnh hưởng đến quyết định nhận việc của lao động phổ thông.

Ví dụ, hai doanh nghiệp cùng tuyển một vị trí lao động phổ thông với mức lương cơ bản tương đương nhau. Tuy nhiên, một doanh nghiệp có thêm phụ cấp, thưởng chuyên cần và chính sách hỗ trợ tốt hơn thì có thể dễ dàng thu hút ứng viên hơn.

Điều này khiến chính sách thu nhập trở thành một yếu tố cạnh tranh quan trọng trên thị trường lao động.

Phúc lợi cũng ngày càng được quan tâm

Bên cạnh tiền lương, lao động phổ thông còn quan tâm đến sự ổn định và quyền lợi khi làm việc.

Các yếu tố như bảo hiểm, ngày nghỉ, môi trường làm việc, hỗ trợ chỗ ở, xe đưa đón và chính sách chăm lo đời sống người lao động có thể tác động trực tiếp đến quyết định nhận việc và thời gian gắn bó.

Do đó, doanh nghiệp muốn tuyển dụng lao động phổ thông hiệu quả cần xem xét tổng thể chính sách dành cho người lao động thay vì chỉ tập trung vào mức lương cơ bản.

4. Tình trạng lao động phổ thông nghỉ việc sớm

Không chỉ khó tuyển, nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc giữ chân lao động phổ thông.

Một số trường hợp người lao động đến phỏng vấn, hoàn tất hồ sơ và nhận việc nhưng chỉ làm vài ngày hoặc vài tuần rồi nghỉ.

Khi tình trạng này diễn ra thường xuyên, doanh nghiệp phải liên tục tuyển người mới để bù đắp số lượng lao động thiếu hụt.

Điều này tạo ra một vòng lặp:

Thiếu người → tuyển dụng → nhận việc → nghỉ việc → tiếp tục tuyển dụng.

Hệ quả là bộ phận nhân sự phải dành rất nhiều thời gian cho việc tuyển dụng lao động phổ thông thay vì tập trung vào những hoạt động quản trị nhân sự khác.

Doanh nghiệp cũng phát sinh thêm chi phí đăng tin, quảng cáo, phỏng vấn, đào tạo và hướng dẫn nhân sự mới.

Vì sao lao động phổ thông nghỉ việc sớm?

Có nhiều nguyên nhân khiến lao động phổ thông không tiếp tục làm việc, chẳng hạn:

• Công việc thực tế khác với thông tin tuyển dụng.
• Thu nhập không đúng như kỳ vọng.
• Thời gian làm việc không phù hợp.
• Khoảng cách từ nhà đến nơi làm việc quá xa.
• Môi trường làm việc chưa phù hợp.
• Công việc có áp lực cao.
• Chính sách tăng ca không rõ ràng.
• Người lao động tìm được công việc có thu nhập tốt hơn.

Do đó, tuyển được lao động phổ thông mới chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là doanh nghiệp phải tạo được điều kiện để người lao động muốn tiếp tục gắn bó.

5. Khoảng cách địa lý và môi trường làm việc

Địa điểm làm việc có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng tuyển dụng lao động phổ thông.

Nhiều nhà máy nằm trong khu công nghiệp hoặc khu vực cách xa trung tâm dân cư. Nếu người lao động phải di chuyển quá xa mỗi ngày, chi phí đi lại và thời gian di chuyển sẽ trở thành một yếu tố khiến họ cân nhắc.

Đối với lao động phổ thông có mức thu nhập trung bình, tiền thuê trọ, ăn uống và đi lại có thể chiếm một phần đáng kể trong tổng thu nhập.

Vì vậy, cùng một mức lương nhưng doanh nghiệp có vị trí thuận tiện hơn có thể dễ dàng tuyển dụng lao động phổ thông hơn.

Môi trường làm việc cũng là yếu tố quan trọng

Bên cạnh vị trí, môi trường làm việc cũng ảnh hưởng đến quyết định của lao động phổ thông.

Người lao động thường quan tâm đến:

• Điều kiện nhà xưởng.
• An toàn lao động.
• Thời gian nghỉ giữa ca.
• Cách quản lý.
• Mối quan hệ với đồng nghiệp.
• Áp lực công việc.
• Quy định tại nơi làm việc.

Nếu doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, an toàn và minh bạch, khả năng giữ chân lao động phổ thông sẽ tốt hơn.

6. Phương pháp tuyển dụng chưa phù hợp

Một nguyên nhân khác khiến doanh nghiệp khó tuyển dụng lao động phổ thông là phương pháp tuyển dụng chưa theo kịp thị trường.

Một số doanh nghiệp vẫn phụ thuộc quá nhiều vào các phương pháp truyền thống như treo băng rôn, phát tờ rơi hoặc chờ người quen giới thiệu.

Những phương pháp này vẫn có thể mang lại ứng viên nhưng nếu chỉ sử dụng một kênh thì phạm vi tiếp cận sẽ bị hạn chế.

Trong khi đó, lao động phổ thông ngày càng sử dụng mạng xã hội để tìm kiếm việc làm.

Doanh nghiệp nên kết hợp nhiều kênh tuyển dụng như:

• Website.
• Facebook.
• Zalo.
• TikTok.
• Các hội nhóm việc làm.
• Giới thiệu nội bộ.
• Tuyển dụng trực tiếp.
• Đơn vị cung ứng lao động.

Nội dung tuyển dụng cần hấp dẫn và rõ ràng

Một tin tuyển dụng lao động phổ thông hiệu quả cần trả lời được những câu hỏi cơ bản của ứng viên:

Làm công việc gì?

Lương bao nhiêu?

Làm ở đâu?

Thời gian làm việc như thế nào?

Có tăng ca không?

Có phụ cấp gì?

Khi nào có thể nhận việc?

Khi thông tin rõ ràng, ứng viên sẽ dễ dàng quyết định hơn và doanh nghiệp cũng giảm được lượng ứng viên không phù hợp.

7. Doanh nghiệp cần thay đổi cách tuyển dụng lao động phổ thông

Trước những thay đổi của thị trường, doanh nghiệp cần chuyển từ cách tuyển dụng bị động sang chủ động.

Thay vì chỉ đăng tin khi thiếu người, doanh nghiệp nên xây dựng nguồn lao động phổ thông liên tục.

Xác định chính xác nhu cầu nhân sự

Trước khi tuyển dụng, doanh nghiệp cần xác định:

• Cần bao nhiêu lao động phổ thông?
• Cần người trong thời gian bao lâu?
• Vị trí nào đang thiếu?
• Làm việc theo ca nào?
• Yêu cầu đối với ứng viên là gì?
• Thời điểm cần người?

Việc xác định nhu cầu chính xác giúp doanh nghiệp tránh tuyển dụng thiếu hoặc thừa lao động.

Rút ngắn quy trình tuyển dụng

Lao động phổ thông có thể tiếp cận nhiều cơ hội việc làm cùng lúc. Vì vậy, nếu doanh nghiệp phản hồi quá chậm, ứng viên có thể đã lựa chọn một công việc khác.

Quy trình từ đăng ký, tư vấn, phỏng vấn đến nhận việc nên được tối ưu để người lao động có thể nhanh chóng bắt đầu công việc.

Chủ động chăm sóc nguồn ứng viên

Không phải ứng viên nào liên hệ cũng nhận việc ngay.

Doanh nghiệp nên lưu trữ thông tin ứng viên phù hợp để có thể liên hệ lại khi phát sinh nhu cầu.

Một ứng viên chưa nhận việc hôm nay có thể trở thành lao động phổ thông phù hợp trong tương lai.

8. Giải pháp xây dựng nguồn lao động phổ thông ổn định

Để giải quyết bài toán thiếu nhân sự lâu dài, doanh nghiệp cần xây dựng nguồn lao động phổ thông ổn định.

Thay vì chỉ tập trung vào số lượng ứng viên hiện tại, doanh nghiệp nên tạo một hệ thống nguồn nhân lực có khả năng bổ sung liên tục.

Xây dựng cơ sở dữ liệu ứng viên

Doanh nghiệp có thể lưu trữ thông tin của những người từng ứng tuyển, ứng viên chưa nhận việc và người lao động đã từng làm việc.

Khi cần tuyển thêm lao động phổ thông, bộ phận nhân sự có thể nhanh chóng liên hệ lại nguồn ứng viên này.

Xây dựng chương trình giới thiệu lao động

Người lao động hiện tại có thể trở thành nguồn giới thiệu ứng viên hiệu quả.

Doanh nghiệp có thể triển khai chính sách giới thiệu nhân sự phù hợp để khuyến khích người lao động giới thiệu bạn bè, người thân hoặc người quen đang tìm việc.

Giảm tỷ lệ nghỉ việc

Giải pháp tốt nhất để giảm áp lực tuyển dụng là hạn chế việc phải tuyển lại.

Doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo, hướng dẫn người mới, cải thiện môi trường làm việc và đảm bảo quyền lợi theo đúng thông tin đã cam kết.

Khi lao động phổ thông gắn bó lâu dài, doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể áp lực tuyển dụng liên tục.

9. Vai trò của dịch vụ cung ứng lao động

Đối với những doanh nghiệp thường xuyên cần tuyển số lượng lớn lao động phổ thông, việc tự tuyển dụng toàn bộ có thể tạo áp lực lớn cho bộ phận nhân sự.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp có thể cân nhắc sử dụng dịch vụ cung ứng lao động.

Đơn vị cung ứng lao động có thể hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm và bổ sung nguồn lao động phổ thông theo nhu cầu.

Đặc biệt với những doanh nghiệp cần tuyển nhanh hàng chục, hàng trăm lao động, giải pháp cung ứng lao động có thể giúp doanh nghiệp giảm thời gian tìm kiếm ứng viên và chủ động hơn trong kế hoạch nhân sự.

Lợi ích khi sử dụng dịch vụ cung ứng lao động

Tùy theo nhu cầu và mô hình hợp tác, doanh nghiệp có thể nhận được những lợi ích như:

• Bổ sung lao động phổ thông nhanh hơn.
• Giảm áp lực cho bộ phận tuyển dụng.
• Chủ động nguồn nhân lực khi sản xuất tăng.
• Hỗ trợ tuyển số lượng lớn.
• Giảm thời gian tìm kiếm ứng viên.
• Hạn chế tình trạng thiếu người đột xuất.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lựa chọn đơn vị cung ứng lao động có kinh nghiệm, nguồn ứng viên thực tế, quy trình rõ ràng và khả năng đáp ứng đúng nhu cầu.

10. Xu hướng tuyển dụng lao động phổ thông trong thời gian tới

Thị trường lao động tiếp tục thay đổi và hoạt động tuyển dụng lao động phổ thông cũng sẽ có nhiều chuyển biến.

Doanh nghiệp sẽ không thể chỉ dựa vào một hình thức tuyển dụng duy nhất. Việc kết hợp giữa tuyển dụng trực tuyến, tuyển dụng trực tiếp, giới thiệu nhân sự và hợp tác với đơn vị cung ứng lao động sẽ ngày càng phổ biến.

Ứng dụng công nghệ trong tuyển dụng

Công nghệ có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong nhiều khâu như tiếp nhận thông tin ứng viên, lưu trữ dữ liệu, tư vấn, sàng lọc và quản lý hồ sơ.

Các nền tảng mạng xã hội cũng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận lao động phổ thông.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Để tuyển dụng hiệu quả, doanh nghiệp vẫn cần có chính sách thu nhập phù hợp, môi trường làm việc tốt và quy trình tuyển dụng chuyên nghiệp.

Chủ động thay vì chờ đợi

Xu hướng quan trọng nhất trong tuyển dụng lao động phổ thông là doanh nghiệp cần chủ động hơn.

Thay vì đợi đến khi thiếu người mới bắt đầu tuyển, doanh nghiệp nên xây dựng nguồn ứng viên thường xuyên.

Doanh nghiệp có nguồn lao động phổ thông ổn định sẽ có khả năng phản ứng nhanh hơn khi đơn hàng tăng, mở rộng sản xuất hoặc phát sinh nhu cầu nhân sự đột xuất.

Kết luận

Tình trạng doanh nghiệp ngày càng khó tuyển dụng lao động phổ thông là kết quả của nhiều yếu tố như nhu cầu nhân sự tăng, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, người lao động có nhiều lựa chọn hơn, yêu cầu về thu nhập và phúc lợi ngày càng cao, khoảng cách địa lý, môi trường làm việc và tình trạng nghỉ việc sớm.

Trong hoạt động sản xuất, lao động phổ thông vẫn là lực lượng quan trọng, trực tiếp tham gia vào nhiều công đoạn và ảnh hưởng đến khả năng vận hành của doanh nghiệp. Vì vậy, thiếu lao động phổ thông không đơn thuần là vấn đề của phòng nhân sự mà có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Để giải quyết bài toán này, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận tuyển dụng. Không nên chỉ tuyển lao động phổ thông khi thiếu người mà cần chủ động xây dựng nguồn ứng viên, đa dạng hóa kênh tuyển dụng, tối ưu quy trình tiếp nhận và phỏng vấn, đồng thời xây dựng chính sách thu nhập và môi trường làm việc phù hợp.

Bên cạnh đó, việc giảm tỷ lệ nghỉ việc cũng đặc biệt quan trọng. Một doanh nghiệp có thể tuyển được nhiều lao động phổ thông nhưng nếu người lao động liên tục nghỉ việc thì bộ phận nhân sự vẫn phải tuyển dụng liên tục, gây tốn kém thời gian và chi phí.

Đối với những doanh nghiệp thường xuyên cần tuyển số lượng lớn lao động phổ thông, đặc biệt là nhà máy, xưởng sản xuất và doanh nghiệp tại khu công nghiệp, hợp tác với đơn vị cung ứng lao động chuyên nghiệp có thể là một giải pháp giúp chủ động hơn về nguồn nhân lực.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, doanh nghiệp nào chủ động xây dựng nguồn lao động phổ thông, có chính sách tuyển dụng phù hợp và biết cách giữ chân người lao động sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc duy trì sản xuất ổn định.

Có thể nói, bài toán lao động phổ thông sẽ tiếp tục là một trong những vấn đề quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất trong thời gian tới. Việc đầu tư đúng vào tuyển dụng, quản lý và duy trì nguồn lao động phổ thông không chỉ giúp doanh nghiệp giải quyết tình trạng thiếu người trước mắt mà còn tạo nền tảng cho sự ổn định và phát triển lâu dài.